Waarom Costa Rica het gelukkigste land ter wereld is

Waarom Costa Rica het gelukkigste land ter wereld is (en Nederland niet)

In 2016 publiceerde de New Economics Foundation voor de vijfde keer in 10 jaar de Happy Planet Index. Voor de vierde keer op rij stond Costa Rica op de eerste plaats als gelukkigste land ter wereld. Nederland staat 18e. De enige twee Westerse landen die ons voorgaan zijn Spanje (15) en Noorwegen (12). De hele top 10 bestaat uit Aziatische en Latijns-Amerikaanse landen. Hoe kan dit? Deel van het geheim: genoeg geld maakt gelukkig, veel geld niet. 

Wat ik wel even moet toelichten: de berekening die voor de Happy Planet Index wordt gehanteerd is misschien een andere dan je zou verwachten. De formule is als volgt:

Welbevinden x Levensverwachting x Ongelijkheid
                    Ecologische voetafdruk

De New Economics Foundation kent een grote rol toe aan de duurzaamheid van een samenleving. Dat is voor geluksgevoel op het eerste gezicht onverwacht, maar wel heel logisch. Want als je in een land leeft dat per hoofd van de bevolking verreweg de grootste roofbouw pleegt op onze aarde, dan kan het er misschien wel aangenaam toeven zijn, maar voor de samenleving als geheel is er weinig reden tot gelukzaligheid. Ik heb het hier overigens over Luxemburg, dat een ruim 60% grotere voetafdruk per hoofd van de bevolking achterlaat dan de nummer 2, Australië. Luxemburg staat op de Happy Planet Index dan ook op de één na laatste plaats.
Nu we toch met uitschieters bezig zijn: Japanners worden gemiddeld het oudst (ruim 83 jaar). De laagste levensverwachting kent Swaziland (nog geen 49 jaar). Zwitsers geven zichzelf het hoogste cijfer voor welbevinden (7.8), Togo het laagste (2.9). De grootste verschillen tussen mensen vind je in Tsjaad (dat helemaal onderaan staat), het kleinste verschil in… hou je vast: Nederland!

En dan nog klagen wij het meest over de bonussen bij de banken en de graaiers aan de top en de zakkenvullers in de politiek en de overbetaalde gezichten van de publieke omroep. Ik ben benieuwd op welke plaats we geëindigd zouden zijn als afgunst een categorie was. Mogelijk is juist door die houding de ongelijkheid in ons land het kleinst: als iemand zijn kop boven het maaiveld uitsteekt, gaat-ie er af.

WAAROM COSTA RICA HET GELUKKIGSTE LAND TER WERELD IS

Waarom Costa Rica het gelukkigste land ter wereld is

Waarom staat Costa Rica nummer 1 en niet de Scandinavische landen of het steenrijke Dubai of – voorheen – het beloofde land de Verenigde Staten van Amerika? Volgens de New Economics Foundation ligt het hieraan: Costa Rica doet er alles aan om in 2021 CO2-uitstootvrij zijn en het lijkt erop dat dat gaat lukken. 99% van de elektriciteit in Costa Rica is afkomstig uit hernieuwbare bronnen. Het leger is in 1949 afgeschaft en het vrijgekomen defensiebudget wordt besteed aan onderwijs, gezondheid en pensioenen. Maar bovenal hebben Costaricanen opvallend sterke sociale netwerken met familie, vrienden en buurtgenoten.

De grote les die je uit de Happy Planet Index en uit aanverwante onderzoeken kunt trekken is: geld, consumptie, macht en het vooruitzicht op een lang leven maken niet gelukkig. Studies in de relatief nieuwe wetenschapstak Gelukseconomie wijzen erop dat het inkomen en de levensstandaard van de VS de afgelopen 60 jaar is verdubbeld (aangepast aan de inflatie) maar het percentage Amerikanen dat zichzelf als gelukkig beschouwt is gelijk gebleven. Het gevoel van rijkdom is gerelateerd aan je omgeving: met een Nederlands bijstandsinkomen ben je in Afrika zeer welvarend. In Westerse landen komt de lat steeds hoger te liggen en blijven we de droom van financiële onafhankelijkheid belangrijker vinden dan wat er ècht toe doet, kijkend naar de Top 10 op de Happy Planet Index: hechte banden met familie en vrienden, het gevoel nuttig te zijn voor je omgeving, en in contact staan met de natuur.

GAAT NEDERLAND VERDER STIJGEN?

Het is de aloude parabel van de rijke zakenman die op een doordeweekse middag een arme zwerver in het zonnetje ziet liggen en zegt: “Waarom ga je niet werken, geld verdienen?” “Wat is daar de zin van?”, vraagt de zwerver. “Dan kun je zoveel geld verdienen,”antwoordt de zakenman, “dat je uiteindelijk elke dag lekker in de zon kan gaan liggen.” “Maar dat doe ik al jaren!”
Schrijver Richard David Precht beschreef de Westerse mens als volgt: ‘Ze offeren hun vrijheid op voor een hoger inkomen; ze kopen dingen die ze niet nodig hebben om indruk te maken op mensen die ze niet mogen met geld dat ze niet hebben.’

Waarom Costa Rica het gelukkigste land ter wereld isMaterieel streven brengt een voortdurend gevoel van ontevredenheid voort, waardoor duurzaam geluk onmogelijk wordt. In Nederland doen we het nog niet zo slecht. In 2009 stonden we nog op de 43e plaats, nu dus op plek 18. Als de New Economics Foundation hetzelfde tweejaarlijkse ritme aanhoudt verschijnt er dit jaar een nieuwe lijst. Benieuwd of we nog verder stijgen. Hoewel…
De paradox is dat om gelukkiger te worden het helpt om jezelf niet te vergelijken met anderen. Dus hoe minder het ons kan schelen of we het beter doen dan andere landen, hoe hoger we op de lijst komen. Dat is de kern: geluk is een bijproduct, je kunt er niet naar streven, het valt je toe als je je met volledige focus op zinvolle bezigheden, het creëren van mooie dingen en ervaringen en het smeden van sterke banden met anderen richt. En dan valt ineens op dat we allang in Costa Rica, aan de Rijke Kust wonen.

Over de auteur

 

 

1 antwoord
  1. Len van der Hoeven
    Len van der Hoeven zegt:

    Dank je Edwin voor weer een heel interessante blog. Een interessant boekje is hierover geschreven door Pierre Rabhi: ‘het Geluk van het Genoeg’. Te weinig is niet fijn, hoewel ik soms ook beelden zie van zeer arme mensen, die ik er gelukkiger vind uitzien dan de gemiddelde forens, maar van teveel ga je je ook niet blijer voelen. En ook mooi dat je aanstipt dat we gelukkiger worden van sociale contacten. We zijn ook heel sociale wezens dat zit in ons DNA! Als we naar onszelf kijken is er meer goed aan ons dan niet. Goed om te beseffen.

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *