Het is vakantietijd. Jippie. Vakantie komt van het Latijnse woord vacare: vrij zijn van… “Vacuüm” is er ook van afgeleid: vrij van materie en druk. In de vakantie zijn we vrij van werk, van verplichtingen. Van de druk van de dagelijkse ratrace. Volgens William Bridges, auteur van Transitions, een klassieker over verandering, is zo’n periode essentieel voor je ontwikkeling. Veel historische figuren, zoals Mohammed, Dante en Buddha, leerden ons al de noodzaak van afzondering in het woud of de woestijn. Vertaald naar nu: een bungalowpark, camping of resort. Dit is hoe je het meeste rendement uit je vakantie haalt.

In de natuur blijft nooit iets hetzelfde. Alles ontstaat en alles vergaat uiteindelijk. En tussen die twee momenten verandert alles continu. Stabiliteit, stilstand is onnatuurlijk; denk maar aan de seizoenen en de banen van sterren en planeten. Onbewust veranderen wij voortdurend; er is geen cel meer in ons lichaam die nog dezelfde is als toen we geboren werden. Maar ook bewust veranderen we. We zijn niet meer gelukkig met de huidige situatie, we ontgroeien dingen, we ontwikkelen nieuwe plannen, hebben nieuwe wensen en dromen. En dus willen we veranderen. Alleen kost ons dat enorm veel moeite. Denk maar aan de goede voornemens met nieuwjaar, bijna niemand houdt het langer dan een maand vol.

ELKE LEVENSFASE VRAAGT ZIJN EIGEN BENADERING

Elke verandering vraagt tijd voor aanpassing. Zelfs als iemand een miljoen wint is er in eerste instantie een soort van shock. Veel loterijwinnaars houden zich vaak aanvankelijk vast aan hun oude levenspatroon, blijven gewoon naar hun werk gaan, houden vast aan wat ze kennen. Maar ook minder ingrijpende veranderingen kosten veel aanpassingsvermogen. Stoppen met verslavingen en ongezonde gewoontes, afvallen, meer gaan sporten, meer balans vinden tussen werk en privé, het zijn vaak enorme opgaven. Waarom kost het ons toch zoveel moeite? Lees daar ‘Waarom veranderen (meestal) mislukt’ van Maarten Appelo maar eens op na. Hij legt uit dat het rationele, meest ontwikkelde deel van ons brein het vaak aflegt tegen de oudere delen die een enorm grote onbewuste invloed op ons gedrag hebben.
We kunnen niet ons hele leven hetzelfde blijven, hetzelfde denken, hetzelfde doen, hetzelfde reageren. Elke levensfase vraagt zijn eigen benadering. En als je zelf niet voor veranderingen kiest, dan kiest het leven ze voor jou en worden ze je opgedrongen. Dat zijn dan vaak niet de veranderingen waar je zelf voor zou kiezen.

William Bridges adviseert om uit te zoomen: bekijk elke verandering in de context van je hele levensreis. Er zijn drie stadia van verandering:
1/ Je maakt je los van je vaste patronen. Stap buiten je normale leven. Maak tijd voor jezelf, het liefst alleen. Besteed aandacht aan je dromen en gedachten.
2/ Je raakt je identiteit kwijt. Alles wat je voorheen motiveerde is (tijdelijk) weg. Hou een dagboek bij of schrijf je autobiografie. Neem de tijd om je levensverhaal te herschrijven, zodat je letterlijk en figuurlijk een nieuw hoofdstuk kan beginnen.
3/ Je ziet in dat hoe je de wereld zag niet de werkelijkheid was. Ga op zoek naar jouw nieuwe werkelijkheid. Probeer te ontdekken wat je echt wilt, wat je doel in het leven is. (Zie mijn blog afl 6, over Finding your own north star van Martha Beck)

KEUZES VOOR VERANDERING

Je kunt het ook nog extremer aanpakken en een sabbatical opnemen van een paar maanden, een half jaar of nog langer. Vorig jaar heb ik bewust voor zo’n periode gekozen en drie maanden lang geen opdrachten aangenomen. Ik ben gaan nadenken over hoe ik de laatste tien, twaalf jaar van mijn arbeidzame leven wil invullen. Ik heb mijn oude dagboeken, agenda’s, notitieboekjes doorgenomen en vroeg me af: hoe wil ik dat mijn agenda er de komende jaren uitziet? Wat geeft mij voldoening, wat vind ik zinvol en zorgt ook nog voor een inkomen? Mijn eigen levensloop vergeleek ik met die van anderen en ik realiseerde me dat keuzes me boeien, keuzes voor verandering. Dat levensverhalen me boeien. Ik besloot om me daar op toe te leggen en begon biografiebureau Ditisjeleven.nl.

NIEUWE IDEEËN

Annemieke Raatsie en ik in de gastenruimte van RTL Late Night

Maar gedurende dit proces realiseerde ik me ook dat ik geen afscheid wilde nemen van dat prachtige vak televisie maken. Door tot rust te komen en een time out te nemen ontdekte ik dat ik nog steeds verhalen wil vertellen voor grote aantallen kijkers. En met die realisatie kwamen de mooie opdrachten als vanzelf weer op mijn pad. Vorig jaar leidde dat onder meer tot een eenmalig succesvol avondvullend live-programma op National Geographic, en tot een aantal proefafleveringen van talkshows en documentaireseries. Het helpen ontwikkelen van nieuwe ideeën is wat me het meest fascineert en uitdaagt. Momenteel ben ik research aan het plegen voor een nieuw concept voor RTL4 dat dicht aanschurkt tegen mijn werkzaamheden als biograaf. Daarnaast schrijf ik momenteel een boek over het leven van een cliënt van me (een boek dat als het klaar is eind van de zomer als verrassing in kleine oplage voor haar kinderen en kleinkinderen wordt gedrukt), de opnamen voor de documentaire over het leven van Annemieke Raatsie lopen nog steeds door en ik coach twee dappere, veelbelovende auteurs, Len van der Hoeven en Kiki van der Harst, bij het schrijven van hun eerste boek.

Voor mij geen vakantie deze zomer, maar dat is het rechtstreekse gevolg van de drie maanden die ik vorig jaar heb opgenomen, de plannen die ik toen heb ontwikkeld en de keuzes die ik vervolgens heb gemaakt.

DE CYCLI VAN HET LEVEN

Als je klaar bent voor een nieuwe stap, schrijft William Bridges, stel je dan open en kansen zullen zich aanbieden. Je gaat dan een opwindende tijd tegemoet. Maar doe het rustig aan en zorg voor continuïteit vanuit je ‘oude leven’. En laat je niet ontmoedigen als de veranderingen te traag gaan voor je gevoel.
Als je meer bedreven en ervaren raakt in het (h)erkennen van je eigen gevoelens in perioden van verandering, dan leer je om de cycli van het leven te beheersen. Bridges haalt daarbij Ralph Waldo Emerson aan: ‘Niet in zijn doelen maar in zijn transities toont de mens zijn grootsheid.’
Daar voeg ik Nelson Mandela’s beroemde uitspraak aan toe: ‘Be the change you want to see in the world.’
En dan hebben we natuurlijk nog David Bowie’s classic:
Ch-ch-ch-ch-changes
(Turn and face the strange)
Ch-ch-changes
Don’t wanna be a richer man
Ch-ch-ch-ch-changes
(Turn and face the strange)
Ch-ch-changes
Just gonna have to be a different man
Time may change me
But I can’t trace time

(Dit is een geactualiseerde versie van een blog dat ik in juli 2017 schreef. )

Covers van digizine De Biograaf van Ditisjeleven.nl

ABONNEER JE OP DE BIOGRAAF, HET GRATIS DIGIZINE VAN DIT IS JE LEVEN.

In De Biograaf staan artikelen en interviews over, en besprekingen van (auto)biografieën en levensverhalen. Over films, boeken en tv-programma’s waarin levensverhalen centraal staan. Gesprekken met inspirerende mensen over de keuzes die zij in hun leven hebben gemaakt. Praktische tips voor het maken van films over en het schrijven van levensverhalen. En inzichten en tips uit de wereld van de levenskunst, die kunnen helpen bij het verbeteren van de kwaliteit van je leven.

SCHRIJF JE NU IN OP: www.ditisjeleven.nl/de-biograaf  

Over de auteur

 

Vandaag heb ik nee gezegd tegen iemand om wie ik heel veel geef. Dat vond ik moeilijk en tegelijkertijd een overwinning. Waarom is nee zeggen toch zo lastig? Ik zie veel mensen om me heen worstelen met dezelfde vraag. Anderen teleurstellen is moeilijk omdat we denken dat het egoïstisch is. Maar is dat wel zo? 

Het zit als volgt: mijn zus Margot Giselle is  – voor wie dat niet weet –  zangeres en zangcoach. Zij staat deze weken in de productie Elisabeth in Concert op Paleis Soestdijk, samen met onder andere Pia Douwes en Stanley Burleson. De recensies zijn uiterst lovend en de mensen die ik spreek die er geweest zijn, zijn razend enthousiast.

Waarom nee zeggen moeilijk en belangrijk isVanzelfsprekend wil ik deze voorstelling dan ook zien. Ook als de recensies niet goed waren geweest. Ik ga in eerste instantie om mijn zus te steunen, om te laten zien dat ik betrokken ben.

TOP OF MIND

Tegelijkertijd zit ik momenteel in zo ongeveer de drukste periode van dit jaar tot nu toe. Ik ben een biografie aan het schrijven voor een cliënte, ga volgende week een nieuwe Over Mij video voor een ondernemer opnemen en monteren en heb een urgente researchklus aangenomen voor een nieuw tv-project van productiebedrijf Tin Can.

Daarnaast wil ik me houden aan een belangrijk advies van mijn businesscoach Bart van der Belt (en van vele anderen): wees consistent in het leveren van content. Als je een blog begint, zorg dan dat je elke week een aflevering plaatst. Laat jezelf elke dag zien op social media. Zorg dat je als ondernemer top of mind wordt, bent en blijft. Zichtbaarheid is essentieel.

Toen ik vanochtend een afspraak had met Kiki van der Harst kwam het onderwerp ‘nee zeggen’ ter sprake. Kiki is een boek aan het schrijven en ik coach haar daarin en doe de (eind)redactie. Vorige week schreef ik een stukje over haar op LinkedIn naar aanleiding van haar besluit om een 100-dagen-challenge aan te gaan.

GEVOELIGE SNAAR

Ik schreef: “Ruim een jaar geleden ontmoette ik Kiki van der Harst. Een vrouw met een heftig verhaal en een missie, een missie om anderen die ook een groot verlies hebben geleden te helpen er sterker weer uit te komen, met een door haarzelf ontwikkelde veerkracht-methode. Op de dag dat haar bedrijf Ki-Ki van start ging kreeg ze te horen dat ze borstkanker heeft. Dat kon er nog wel even bij.

Desondanks heeft ze gisteren een dapper besluit genomen. Ze schrijft: “Ik ga in 100 dagen mijn boek schrijven. Geen idee of het haalbaar is. Ik heb mijn plan met mijn eindredacteur besproken. Het is ambitieus, maar ik hou wel van een uitdaging. Hij noemde me gekscherend ‘Kiki Langkous’, omdat Pipi Langkous altijd zei “Ik heb het nog nooit gedaan, dus dan kan ik het wel.”’

Dit bericht raakte klaarblijkelijk een gevoelige snaar, want het is inmiddels 5500 keer gelezen.

De uitdaging die Kiki is aangegaan vraagt focus. Ze moet in haar situatie sowieso zorgvuldig omgaan met haar energievoorraad, dus zal ze vaker nee moeten zeggen, ook tegen mensen die het heel goed bedoelen en haar meevragen om leuke dingen te gaan doen zodat ze haar wat afleiding kunnen bezorgen. Ze vertelde dat ze dat lastig vindt, maar dat het wel steeds beter lukt.

VERLIEZEN LIJDEN

Dezelfde dag werd ik geconfronteerd met wederom een opvallend staaltje synchroniciteit. Ik zat wat oudere aantekeningen door te kijken en stuitte op een citaat uit het door mij al vaker aangehaalde en bewierookte boek Finding Your Own North Star van Martha Beck.  Zij schrijft: ‘De strijdkreet van je sociale zelf is: “Je kunt niet steeds nee zeggen elke keer als er iets onaangenaams voorbij komt. Mensen moeten doen wat ze moeten doen.” Je sociale zelf heeft geleerd ja te zeggen in weerzin opwekkende situaties omdat het gelooft dat er geen uitweg is. Het heeft geleerd van de mensen om je heen, mensen die om wat voor reden dan ook wilde dat je dingen deed die ingingen tegen je essentiële zelf.

Als je stopt met de nee’s te gehoorzamen die van de mensen om je heen komen en begint te luisteren naar de nee’s van binnen uit jou komen, dan zullen veel van deze mensen – mogelijk inclusief degenen van wie je het meeste houdt – verbijsterd zijn en in de weerstand schieten. De kans bestaat dat je een paar verliezen gaat lijden.’

Waarom nee zeggen moeilijk en belangrijk is

Martha Beck

Nee zeggen tegen situaties die weerzin opwekken, dat heb ik inmiddels op 57-jarige leeftijd wel geleerd. Maar kiezen tussen goed en beter, die afweging kan nog steeds hoofdbrekens veroorzaken. Nee zeggen tegen iets dat je graag wilt en waar je iemand anders blij mee maakt, omdat je daarmee ja zegt tegen iets wat je nog liever wilt maar wat vooral voor jezelf positief is, dat is zoals we dat noemen ‘best een dingetje.’

Ik zei tegen Margot: ‘Ik kom niet naar Elisabeth in Concert, ik heb het gewoon te druk. Sorry.’ Zij reageerde: ‘Natuurlijk begrijp ik dat dit voor gaat. Ik ben alleen maar blij dat je zoveel werk hebt dat aansluit bij wat je graag doet. Veel succes en veel liefs. Ik hou ook van jou! ❤💋’

EEN ENORME EGOÏST

Was dat nou zo moeilijk? Nee, niet als je geweldige mensen om je heen hebt die zo begripvol en liefhebbend reageren als Margot. Maar wat als ze had gezegd: ‘Wat is dat nou, je kunt toch wel één avondje vrijmaken om erbij te zijn als ik iets belangrijks heb?’ Dan had ik me behoorlijk klote gevoeld, was ik waarschijnlijk manieren gaan bedenken om alsnog te kunnen gaan.

Of wat – en dat zie ik ook vaak gebeuren – als ik zou denken: ja, dat zegt ze nou wel, maar eigenlijk baalt ze als een stekker en vindt ze mij een enorme egoïst.

In beide gevallen donder ik dan in dezelfde valkuil als wanneer ik direct ja had gezegd, want ik aanvaard de gevolgen van mijn eigen beslissing niet. De angst om afgewezen te worden, dat is misschien wel de belangrijkste oorzaak waarom we het zo moeilijk vinden om nee te zeggen, zoals Martha Beck ook schrijft.  Waaruit je de conclusie kunt trekken dat ja zeggen in feite net zo egoïstisch is als nee zeggen.

Vaker nee zeggen is belangrijk om de focus te houden op de doelen die je wilt bereiken, om je energie te sparen voor wat echt van waarde is en om te leren onderscheid te maken en vervolgens te kiezen tussen sociaal gewenst gedrag en gepassioneerde motivatie.
‘It’s only by saying no that you can concentrate on the things that are really important’ – Steve Jobs
‘When you say yes to others, make sure you are not saying no to yourself’ – Paulo Coelho
‘The art of leadership is saying no, not saying yes. It is very easy to say yes’- Tony Blair
‘The difference between succesful people and very succesful people is that very succesful people say no to almost everything’ – Warren Buffet
‘Saying no can be the ultimate self-care’ – Claudia Nack

Je levensverhaal wordt echt jouw levensverhaal als je nee leert zeggen tegen de zinnen, alinea’s, passages en hoofdstukken die je er niet in wilt hebben.

 

Covers van digizine De Biograaf van Ditisjeleven.nl

ABONNEER JE OP DE BIOGRAAF, HET GRATIS DIGIZINE VAN DIT IS JE LEVEN.

In De Biograaf staan artikelen en interviews over, en besprekingen van (auto)biografieën en levensverhalen. Over films, boeken en tv-programma’s waarin levensverhalen centraal staan. Gesprekken met inspirerende mensen over de keuzes die zij in hun leven hebben gemaakt. Praktische tips voor het maken van films over en het schrijven van levensverhalen. En inzichten en tips uit de wereld van de levenskunst, die kunnen helpen bij het verbeteren van de kwaliteit van je leven.

SCHRIJF JE NU IN OP: www.ditisjeleven.nl/de-biograaf  

Over de auteur

 

 

Tennisster Maria Sharapova schreef vorig jaar in haar autobiografie dat rivale Serena Williams in de kleedkamer hartstochtelijk zat te huilen nadat zij door de pas 17-jarige Sharapova de finale van Wimbledon verloor. Die onthulling was olie op het vuur van een inmiddels alweer veertien jaar voortdurende controverse die afgelopen week opnieuw oplaaide. Mag je privézaken van anderen onthullen in een biografie?

Op 4 juni gaf Serena Williams een persconferentie om te melden dat ze vanwege een blessure haar daags daarna geplande wedstrijd tegen Maria Sharapova op Roland Garros moest afzeggen. De aanwezige pers benutte de gelegenheid om vragen te stellen over de in september 2017 verschenen autobiografie Unstoppable: My life so far van Sharapova; de Russische beschreef daarin hoe zij Williams in 2004 na afloop van de Wimbledon-finale overstuur aantrof in de kleedkamer. ‘Ik zou het eerder schokkend vinden als ik niet gehuild had,’ reageerde Serena. ‘Het was de Wimbledon-finale! Maar ik vind dat wat daar gebeurde daar had moeten blijven en niet op een niet zo positieve manier in een boek moet belanden.’

DE RUSSISCHE RIVALE

Wat schreef Maria Sharapova dan precies, wat Serena ‘niet zo positief’ noemt? Dit is de gewraakte passage: ‘Wat ik hoorde toen ik de kleedkamer binnenkwam was Serena Williams aan het brullen. Gierende snikken. Ik maakte me direct weer uit de voeten, maar ze wist dat ik even binnen was geweest. Mensen vragen zich vaak af waarom ik sindsdien zoveel moeite heb gehad om Serena te verslaan. Voor mij ligt het antwoord in die kleedkamer. […] Ik denk dat Serena me haatte omdat ik het magere meisje was dat haar op Wimbledon versloeg, tegen alle verwachtingen in. Maar ik denk dat ze me vooral haatte omdat ik haar hoorde huilen. Niet lang na dat toernooi vertelde een vriend mij dat Serena gezegd had: ‘Ik zal nooit meer van die kleine verliezen!’’

Mag je privézaken van anderen onthullen in een biografie?

Mag je privezaken van anderen onthullen in een biografie?Grappig detail is dat Serena met haar 1 meter 75 dertien centimeter korter is dan ‘die kleine’. Maar ze heeft zich wel grotendeels aan haar belofte gehouden. Van de 21 wedstrijden die zij sindsdien tegen Sharapova heeft gespeeld heeft ze er 19 gewonnen. Dat de pers het over ‘de Russische rivale’ blijft hebben is dus nogal overtrokken.

NAGELS IN ELKAAR HAARDOS

Wat ik een interessante vraag vindt is: waarom heeft Maria die kleedkamerscène in haar boek opgenomen? Was het haar manier om die verrassende, historische Wimbledon-overwinning nog even extra in te wrijven? Om haar tijdelijke superioriteit over een van de grootste tennisters aller tijden te benadrukken? Of zou het misschien kunnen dat Serena Williams het vuurtje zelf heeft opgestookt?

In 2013 gaf zij namelijk een interview aan Rolling Stone waarin ze – overigens zonder haar bij naam te noemen – nogal flink uithaalde naar Sharapova: ‘Ze begint elk interview met ‘Ik ben zo gelukkig, ik heb zoveel geluk’ – zo saai! Ze wordt nog altijd niet uitgenodigd voor de coole parties. En als ze met die gozer met een zwart hart wil zijn, ga vooral je gang!’

Die ‘gozer met een zwart hart’ is – met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid – de Bulgaarse toptennisser Grigor Dimitrov (geb. 1991), die eerst met Serena (geb. 1981) en vervolgens – ten tijde van dit Rolling Stone-interview – met Maria (geb. 1987) een kortstondige verhouding heeft gehad. Maria reageerde korte tijd later op Serena’s uitlatingen met de woorden: ‘Als ze over persoonlijke dingen wil praten, dan zou ze misschien moeten praten over haar relatie met een getrouwde vader die nu gaat scheiden.’

Kortom: voordat Maria in haar autobiografie over Serena’s huilbui schreef hadden de beide dames hun nagels al stevig in elkaars haardos gezet.

TENNISBALLEN DOOR DE STROT

Op de persconferentie vorige week zei Serena: ‘Ik denk dat het boek (Unstoppable) 100 procent gebaseerd is op horen-zeggen. In ieder geval de stukken en de citaten die ik gelezen heb, wat ik nogal teleurstellend vond. […] Wat ik altijd zeg, en zeker nu ik een dochtertje heb, is dat vooral vrouwen elkaar moeten steunen.’

Waarop de Amerikaanse sportjournalist Chris Chase fijntjes opmerkte: ‘Heeft zij altijd gezegd dat vrouwen elkaar moeten steunen? Zei ze dat terwijl ze dreigde tennisballen door de strot van een vrouwelijke lijnrechter te duwen? Of terwijl ze tegen een vrouwelijke umpire riep dat ze een “haatster is met een onaantrekkelijke binnenkant”?’

Je kunt de opmerkingen van Maria Sharapova in haar boek niet los zien van de context. Voordat Unstoppable verscheen was er al het nodige gezegd over en weer. Wat mij vooral intrigeert is de vraag: wat kun je wel en niet over anderen zeggen in een autobiografie? Daar zitten grenzen aan, dat heeft Gordon eerder dit jaar duidelijk aangetoond: de rechtszaken en rectificaties vlogen in de rondte. Zijn zus Lydia, Gerard Joling, Erik de Zwart, Winston Gerschtanowitz, Jeff Trachta en John Ewbank, allemaal lieten ze weten dat Gordon onzin en leugens vertelt in zijn biografie.

IN BED MET PATRICIA?

Mag je privezaken van anderen onthullen in een biografie?Zowel Waylon als John de Mol ontkenden ten stelligste dat ze het bed hebben gedeeld met Patricia Paay, zoals zij beweerde in haar door Bert van der Veer opgetekende levensverhaal.

Jacques Hanegraaf, voormalig manager van wielrenner Thomas Dekker, spande een kort geding aan met als inzet het boek uit de handel te laten nemen omdat Dekker zegt dat zijn manager hem tot het gebruik van doping zou hebben aangezet. Dekker won de zaak. Ook Dekker’s collega Michael Boogerd was niet heel blij met het verhaal dat de beide wielrenners prostituees zouden hebben ingehuurd aan de vooravond van de Tour de France in 2007.

Het ligt voor de hand dat als iemand in een biografie (of wat voor boek of interview of blog dan ook) iets over een ander zegt of schrijft dat simpelweg niet waar is, dat niet kan en mag. Punt.

Maar als het wèl waar is, zoals de huilbui van Serena Williams, die dat zelf heeft beaamd?

PRIVÉ VERSUS PUBLIEK

Verspreid door het in 2008 verschenen standaardwerk How to do biography staat een aantal uitspraken van de auteur Nigel Hamilton over deze kwestie. Ik citeer er drie die samen voor mij een antwoord vormen:

“Een (auto)biografie publiceren is een uitdaging die moed vereist, zelfs roekeloosheid. Het zal een worsteling zijn tussen gevoeligheid en bijna noodzakelijke ongevoeligheid, een wedstrijd tussen jouw eigen doelstellingen en wat de echte wereld tolereert. Hoe je met die ethische kwesties omgaat kan alleen jij (en eventueel je uitgever) beslissen. Maar vast staat dat je beslissingen moet nemen.

“Sinds er biografieën bestaan is er discussie over privé versus publiek, eerlijkheid versus hypocrisie, waarheid versus gevolgen – de gevolgen van de waarheid onthullen over echte mensen.

“Als je een (auto)biografie schrijft, zul je de consequenties ervan moeten afwegen voor zover je die kunt voorzien, wettelijke, sociale en psychologische consequenties. Dat betekent dat je misschien wel compromissen moet sluiten die jouw opvattingen over de absolute waarheid schaden, maar die wel de echte wereld weerspiegelen: een wereld waarin de waarheid soms meer schade en leed kan veroorzaken dan leugens.”

VEERTIG BLOEDDORSTIGE SUPPORTERS

Mag je privezaken van anderen onthullen in een biografie?Dat de gevolgen van een autobiografie soms bizarre vormen aan kunnen nemen bewijst het verhaal van de Argentijnse voetballer Mauro Icardi. De aanvaller van de Italiaanse club Internazionale kreeg het aan de stok met de harde supporterskern van de club toen hij een strafschop miste op een cruciaal moment in een cruciale wedstrijd. De supporters lieten weten dat hij ‘niet meer is dan een stuk stront’. In zijn in 2015 verschenen boek schrijft Icardi dat hij ‘honderd criminelen uit Argentinië zou bellen’ als hij bedreigd zou worden door hooligans. Kort daarop stonden er daadwerkelijk veertig bloeddorstige supporters voor zijn deur, met een spandoek met de tekst: ‘We zijn er, laat je het weten als je Argentijnse vriendjes er zijn?’

In het boek ‘Hoe schrijf ik een biografie?’ schrijven de auteurs Dik van der Meulen en Monica Soeting: ‘Biografen hebben plichten. Daartoe hoort je houden aan de copyrights, het vermelden van gebruikte bronnen en een respectvolle omgang met familie en vrienden van de gebiografeerde.’

Ik vind een respectvolle omgang met iedereen die figureert in je boek(en) van belang. Maar dan mag je dat andersom ook verwachten. En als je bedreigd wordt door hooligans of beledigd door een tegenstander kan ik goed begrijpen dat je de consequenties van de gevolgen van jouw waarheid van minder belang vindt voor hen dan voor jezelf.

Tot slot nog een quote van Van der Meulen en Soeting: ‘Iets weglaten omdat het je onwelgevallig is, is een doodzonde.’

Nawoord

P.S. De vraag ‘Mag je privézaken van anderen onthullen in een biografie?’ ligt anders als je een biografie voor besloten kring laat maken. De afwegingen en eventuele consequenties zijn dan uiteraard veel overzichtelijker, omdat je in principe weet wie het boek wel of niet te lezen krijgen. Dat er desondanks een proces van ‘wat vertel ik wel en wat niet’ op de achtergrond meespeelt, is onvermijdelijk. Daarbij draait het vooral om het doel van het vastleggen van je levensverhaal. Ik kom daar in een volgend blog nog uitgebreider op terug.

 

Over de auteur

 

 

 

Een van de grootste genieën uit de menselijke geschiedenis, Leonardo da Vinci, droeg altijd en overal een notitieblok bij zich. In totaal vulde hij in zijn leven een kleine 30.000 bladzijden. Als deze homo universalis, dit superbrein daar zoveel baat bij had, is het wellicht verstandig om zijn voorbeeld te volgen. Leonardo kende het geheim waarom aantekeningen en notities maken je leven enorm verrijkt. Bijkomend voordeel: mocht je ooit je levensverhaal willen vastleggen, dan ligt de research al min of meer klaar!

Als ik in een kantoorboekhandel zo’n draaizuil zie staan met notitieboekjes in alle soorten en maten van merken als Moleskine en Paperblanks, dan kan ik alleen door mijn complete voorraad zelfbeheersing aan te spreken voorkomen dat ik ze allemaal opkoop. Mijn betere helft Petra wijst mij dan fijntjes op het feit dat ik thuis nog een stuk of 10, 15 maagdelijke aantekenboekjes heb liggen. Zo hebben we allemaal onze eigenaardigheden; Petra heeft meer tassen dan Imelda Marcus schoenen. (Dit is een hyperbool, lieve lezers.) Zwetend en trillend verlaat ik de zaak.

Vanwaar die zwakheid? Ik heb erover nagedacht en het gaat – dat kan ook niet anders – verder dan mijn bewondering voor de schoonheid van de boekjes zelf. Een leeg notitieboekje is voor mij zoiets als drie lege weken in mijn agenda omdat het vakantie is zonder iets te hebben geboekt: een combinatie van vrijheid en opwinding over waar die leegte mee gevuld gaat worden. Momenteel gebruik ik een gelinieerd boekje met A5 formaat; op de linnen, stijlvol grijze hardcover staat ‘Dream big, never quit’. Crèmekleurig papier, met een wit lintje als bladwijzer. € 3,99 bij de Action. Ongelofelijk. Ik heb inmiddels 130 pagina’s volgekalkt met aantekeningen voor blogs, biografieën, levenskunst, Over Mij pagina’s en alles waar ik me verder mee bezig houd.

VERBIJSTEREND TESTAMENT

Waarom aantekeningen en notities maken je leven verrijktDe grootmeester van het notitieboek is Leonardo Da Vinci. Zijn aantekenboeken zijn met recht ‘het meest verbijsterende testament’ genoemd ‘van de macht van de menselijke observatie en verbeeldingskracht, die ooit op papier is gezet’, aldus Walter Isaacson in zijn vorig jaar verschenen magistrale biografie van Da Vinci.
‘De nog bestaande 7200 bladzijden vertegenwoordigen ongeveer een kwart van wat Leonardo in werkelijkheid heeft geschreven. […] Leonardo’s aantekenboeken zijn niets anders dan een verbazingwekkende meevaller, een vastgelegd verslag van toegepaste creativiteit.’

Omdat papier duur was in de 15e eeuw krabbelde Leonardo elk hoekje van zijn aantekenboeken vol. Als hij op de laatste pagina was beland, begon hij weer vooraan en schreef, krabbelde, schetste en tekende verder op de nog lege kantlijnen of maagdelijk gebleven stukjes. Tel daarbij op dat hij een genie was op de meest uiteenlopende gebieden, van muziek tot toneel, van anatomie tot mechanica, van schilderkunst tot aerodynamica, van beeldhouwen tot waterhuishouding, van kosmologie tot ornithologie, en je kunt je voorstellen dat zijn aantekenboeken een duizelingwekkende kaleidoscoop aan inzichten en ideeën bieden die te samen een ongekende ode aan de ‘schoonheid van een universele geest’ (Isaacson’s woorden) zijn.

Da Vinci begon aanvankelijk met deze aantekenboeken om scènes vast te leggen die de menselijke emoties tonen. Hij schreef: ‘Als je door de stad loopt, observeer, noteer en denk dan na over de omstandigheden en het gedrag van mensen als ze ruziën, of lachen, of aan het vechten gaan.’ Dat is de kern van zijn grootsheid: hij kon observeren als geen ander, hij keek niet alleen, hij zag en doorzag. Hij ontleedde menselijke lichamen om te begrijpen hoe spieren werken en van binnenuit een beweging te kunnen schilderen of beeldhouwen. Daarom wist hij ook de subtielste glimlach uit de kunstgeschiedenis op een schilderij vast te leggen.

ALSOF JE MET JEZELF BRAINSTORMT

Waarom aantekeningen en notities maken je leven verrijktErnst Jan Pfauth van De Correspondent schreef: ‘Door je leven [in notitieboekjes] vast te leggen leer je jezelf beter kennen, je werk beter te doen en je mooiste gedachten te bewaren.’ De Amerikaanse schrijver Steven Johnson noteert al zijn invallen en gedachten in één groot Google document en leest ze regelmatig terug. ‘Het is alsof je met jezelf brainstormt,’ zegt hij daarover. ‘Je ziet je vroegere zelf een idee aftasten dat inmiddels volstrekt logisch is. Of, nog beter, je wordt herinnerd aan een idee dat opeens relevant blijkt voor een nieuw project waar je net aan begonnen bent.’

Ik herken dat. Wat het voor mij ook is, is een backup van mijn kortetermijngeheugen. Je kunt nu eenmaal niet alles onthouden, maar door het op te schrijven voorkom je dat waardevolle ideeën gedachten in rook opgaan als half vergeten droomflarden die definitief oplossen in de stoom van de hete ochtenddouche.
Als je vervolgens ook nog een systeem hanteert om je notities te rubriceren en terug te kunnen vinden, heb je een goudmijn aan multi-toepasbare informatie. Boeken – mits ze niet van de bibliotheek zijn –  lees ik altijd met een potlood in de hand; ik zet strepen en uitroeptekens in de kantlijn en Q’s bij quotes die ik waardevol vind of die me raken. Als ik het boek uit heb en ik lees opnieuw alle stukken die ik heb voorzien van aantekeningen doemt er een soort samenvatting uit op van wat voor mij belangrijk is. De passages die mij bij de tweede lezing opnieuw treffen schrijf ik op. Met de hand, want door de fysieke handeling van het schrijven beklijft de inhoud meer dan wanneer ik het intik op mijn laptop.

Mijn notitieboekjes geef ik paginanummers. Vervolgens tik ik een inhoudsopgave waarbij ik thema’s en onderwerpen van de notities benoem. Zo staat alle door mij opgedane boekenwijsheid in één groot Word-document waar ik door gebruik van steekwoorden snel dingen in terug kan vinden.

Waarom aantekeningen en notities maken je leven verrijkt

GEEF KLEUR AAN JE NOTITIES

Maar ik blijf zoeken naar verdere perfectionering. Vandaag ontdekte ik een tip van een oud analist van de Amerikaanse luchtmacht, Chris Smith: slimmer noteren door kleurgebruik. Een notitietruc die hij leerde bij de US Air Force om foutloos, praktisch en neurologisch verantwoord aantekeningen te maken. Hij gebruikt vier kleuren: zwart voor algemeen, blauw voor notities en reacties van klanten, rood voor acties of taken voor zijn team en groen voor actie of taken die bij klanten liggen. Mindmapping- en notitie-expert Michael Tipper zegt daarover: ‘Monotone tekst maakt het lastig om dingen terug te vinden. Voeg een vleugje kleur toe… en plotseling komen de notities tot leven. Ze zijn uniek, herkenbaar, beter te onthouden en interessanter. Dat betekent dat ze beter in je brein blijven kleven. En dat ze op een later moment een stuk makkelijker terug te vinden zijn.’

Ik weet nog niet welke notitie-categorie ik welke kleur ga geven, maar ik heb sterk het gevoel dat ik hier veel baat bij ga hebben.

Uiteraard zijn er voor de digitalen en papierlozen onder ons volop schitterende apps voor het maken van notities en het bewaren van alles wat je tegenkomt op internet, zoals Google Keep, Evernote en SimpleNote. Ik gebruik Wunderlist en Pocket, maar de tastbare papieren variant blijft voor mij onmisbaar. Ik heb een map vol met uit kranten en tijdschriften geknipte recensies van boeken, cd’s en films die vijf sterren kregen. Nog geen idee wat ik daarmee kan of wil, maar het voelt als een schatkistje. In mijn bureau en in een archiefkast heb ik grote stapels notitieboeken en – boekjes, volgeschreven schriftjes, dagboeken en agenda’s: als die allemaal als digitale documenten in the cloud zouden zweven zou ik er niet half zo gelukkig van worden.

VERTROUW NIET OP JE GEHEUGEN

Nog een tip tot slot. Mocht je ook aan de slag gaan met (meer) notities maken, vergeet dan niet om ook op te schrijven als je ergens een leuke quote voor op verjaardags- of andere felicitatiekaarten ziet. Dat maakt het zoveel persoonlijker dan een paar voorgedrukte regels van Hallmark. Of als je een idee voor een cadeau hebt: schrijf het op! Als je wacht tot de kalender je vertelt dat er iemand iets te vieren heeft en je dan nog een cadeau moet verzinnen, ben je dat allang weer vergeten. Vertrouw niet op je geheugen, het is één grote gatenkaas. Schrijf op, schrijf op, schrijf op!
Zijn je ouders bijvoorbeeld 50 jaar getrouwd komende november? Schrijf dan op: biografie laten maken! En zet een reminder in je agenda twee maanden daarvoor: Edwin Gitsels van Ditisjeleven.nl bellen. Dat is jouw Da Vinci code voor een onvergetelijk, levensveranderend cadeau!

Covers van digizine De Biograaf van Ditisjeleven.nl

ABONNEER JE OP DE BIOGRAAF, HET GRATIS DIGIZINE VAN DIT IS JE LEVEN.

In De Biograaf staan artikelen en interviews over, en besprekingen van (auto)biografieën en levensverhalen. Over films, boeken en tv-programma’s waarin levensverhalen centraal staan. Gesprekken met inspirerende mensen over de keuzes die zij in hun leven hebben gemaakt. Praktische tips voor het maken van films over en het schrijven van levensverhalen. En inzichten en tips uit de wereld van de levenskunst, die kunnen helpen bij het verbeteren van de kwaliteit van je leven.

SCHRIJF JE NU IN OP: www.ditisjeleven.nl/de-biograaf  

Over de auteur

 

 

Als ik iets leer van de levensverhalen die ik opteken dan is het wel dat het essentieel is om te luisteren naar je diepste verlangens. Onder het mom van ‘dat is voor mij niet weggelegd’ stoppen we onze dromen soms jarenlang weg. Met de bezwering ‘het gaat toch best goed zo’ negeren we dat zeurende stemmetje dat maar blijft zeggen dat er meer is. Totdat het mis gaat en de drang naar een ander leven zich op een pijnlijker manier laat gelden. Dat is misschien wel de belangrijkste les die levensverhalen ons leren…

Lissa Rankin, Amerikaans arts en auteur van de klassiekers Meer Brein, Minder Medicijn en De Helende Werking van je Geest, schreef vorige week in haar blog : ‘De Westerse geneeskunde is niet opgezet als een systeem voor gezondheidszorg maar als een systeem voor ziektemanagement.’ Ze zegt dat haar collega’s en zij worden opgeleid tot uitzonderlijk kundige experts, maar hen wordt niet geleerd hoe ze patiënten met een ernstige chronische ziekte kunnen helpen om betekenis uit hun ziekte te halen. Het kan zijn dat ons lichaam boodschappen afgeeft dat we niet in lijn leven met onze innerlijke waarden. Wat Rankin ‘de waarheid van de ziel’ noemt. Misschien ondermijnt stress ons immuunsysteem. Mogelijk zijn we ons onvoldoende bewust van de natuurlijke, zelfgenezende mechanismen van ons lichaam. Of belemmeren we onbewust onze spirituele, psychologische of morele groei. Dat zijn allemaal factoren die kunnen bijdragen aan ziek worden.

HET ZELFGENEZENDE VERMOGEN VAN ONS LICHAAM

De medische wereld kijkt naar je lichaam als een systeem en als er iets stuk is, wordt dat zo goed mogelijk gerepareerd. Bij de reparatie van ernstige aandoeningen ontstaat er nogal eens bijkomende schade, zowel fysiek als mentaal. Er is inmiddels volop wetenschappelijk bewijs dat bijvoorbeeld meditatie het genezingsproces bevordert. Dat angst en stress over de ernst en de gevolgen van de ziekte bijdragen aan verergering van diezelfde gevolgen. Dat begint al bij de communicatie vanuit de medische wereld over wat er precies aan de hand is en hoe het plan van aanpak gaat zijn. Als er onduidelijke of tegenstrijdige signalen aan de patiënt worden afgegeven vermeerdert dat de angst en de stress, en dat ondermijnt het immuunsysteem en het zelfgenezende vermogen van ons lichaam.

De belangrijkste les die je leert van levensverhalenVorig jaar was ik te gast bij Beau van Erven Dorens in RTL Summer Night om te vertellen over mijn nieuwe biografiebureau Dit is je leven. Ik zat daar samen met Annemieke Raatsie omdat ik een documentaire over haar maak. Annemieke kreeg in 2000 te horen dat ze nog twee jaar te leven had. Dat is nu 18 jaar geleden en ze is nog steeds springlevend. In 2006 is ze moeder geworden van een zoon, Nathan, en ze werkt als opnameleider bij onder andere Nieuwsuur. Ze heeft meer dan 40 operaties ondergaan, mist een long en een stuk van haar lever, maar ze gaat maar door. Een ijzersterke vrouw met een hart zo groot als Ibiza.

UITZONDERLIJKE POSITIVEIT EN LEVENSLUST

Een paar keer per jaar wordt ze gescand om te kijken hoe de stand van zaken is. Dat is vanzelfsprekend altijd weer stressvol en spannend, en vorig jaar februari waren haar markers flink gestegen. Paniek in de tent. Op Facebook postte ze: ‘Wat er ook gebeurt, ik moet en zal de bar mitswa van Nathan meemaken in 2019.’ Ik dacht: dat is een film. Ik heb haar een brief gestuurd en gevraagd of ik haar met de camera mocht volgen tot en met die bar mitswa. Dat mocht. Gelukkig bleek alles snel weer onder controle en momenteel gaat het goed met haar. Ze viert het leven uitbundig en is een en al dankbaarheid.

Ik zei in de uitzending tegen Beau dat het universele thema van mijn documentaire is: heeft een positieve levenshouding invloed op onze gezondheid en op onze genezingsprocessen? Heeft de uitzonderlijke positiviteit en levenslust van Annemieke invloed op het verloop van haar ziekte? Ik had Lissa Rankin gelezen en ik geloof oprecht dat je lichaam en geest niet kunt scheiden en dat een oprecht geloof in genezing kan helpen om te genezen. Beau reageerde daar fel op en zei dat dat een gevaarlijke uitspraak is omdat je daarmee zegt dat als iemand bijvoorbeeld aan kanker overlijdt, hij of zij niet voldoende positief is geweest, dus de dodelijke afloop aan zichzelf te wijten heeft. Maar dat is niet wat ik beweer. Ik beweer überhaupt niets, ik neem geen standpunt in dat ik vervolgens wil bewijzen, nee, ik onderzoek.

DROMEN EN ZINGEVING

De belangrijkste les die je leert van levensverhalenAls er iemand is die onwaarschijnlijk sterk en positief was, was het wel Menno Buch die ik in zijn laatste fase intensief heb meegemaakt. Dat hij in juli 2014 toch aan de gevolgen van kanker overleed is niet omdat hij niet positief genoeg was, zo zit het blijkbaar niet in elkaar. Het is geen één op één relatie, het is geen afweging van zoveel gram positiviteit tegen zoveel gram woekerende cellen; het ligt veel gecompliceerder dan dat.

Maar waar ik heilig in geloof is dat als we ons leven leiden in lijn met onze innerlijke behoeftes, waarden, dromen en zingeving, als we sterke banden hebben met vrienden en familie, als we veelvuldig in flow leven en genieten van ons werk of onze activiteiten, als we in balans zijn, als we leren en groeien, we minder kans hebben om ziek te worden. En als we toch ziek worden, grotere kans hebben om te genezen. Ernstige, chronische stress en angst zijn grotere bedreigingen voor onze gezondheid dan ongezond eten of te weinig bewegen.

JE ESSENTIËLE EN JE SOCIALE ZELF

Martha Beck schrijft in haar prachtige boek Finding Your Own North Star dat we een essentieel zelf en een sociaal zelf hebben. Je essentiële zelf leidt de weg naar vervulling en geluk, dat is wie je werkelijk bent. Je sociale zelf heb je geconstrueerd door je opvoeding en je omgeving, dat is wie je denkt dat je voor anderen moet zijn. Als je hem (of haar) teveel negeert, vindt je essentiële zelf altijd manieren om aandacht te vragen. Om te zorgen dat je naar hem luistert. Vermoeidheid is bijvoorbeeld een veel voorkomend signaal. Verslavingen, onrust, depressie, burnout, allemaal uitingen van een verwaarloosd essentieel zelf.

Lieke, een vrouw van 79 wiens levensverhaal ik aan het schrijven ben, vertelde mij dat zij toen ze eind 40 was er slecht aan toe was. Ze was 15 kilo te zwaar, ze had een administratieve baan die ze haatte en haar drie kinderen waren het huis uit. Ze was voortdurend moe en de relatie met haar man stond op een bedenkelijk laag pitje. Op een dag werd ze door een vriendin meegetroond naar een avondcursus Kunstgeschiedenis. Zoals ze zelf zegt: ‘Het was alsof ik de zevende hemel betrad.’

Ze nam ontslag, ging full time studeren en is gaan schilderen. Iets waarvan ze altijd had gedacht dat dat ‘voor mij niet weggelegd was’. Ze viel 12 kilo af, herkreeg haar energie, scheidde van haar man die dat ‘gefröbel met verf’ maar niks vond en woest was dat ze ontslag had genomen, want ‘waar gaan we nu van op wintersport?’, en begon een nieuw leven. ‘Ik was gered,’ zo omschrijft ze het. Ze had haar essentiële zelf hervonden, haar eigen North Star.

‘MIJN COACH WAS MIJN LICHAAM’

Vijf jaar later trouwde ze voor de tweede keer, met een beeldhouwer. Breed hebben ze het nooit gehad, maar ze inspireerden elkaar en genoten van hun kleine huisje op het Brabantse platteland. Haar tweede man overleed vier jaar geleden. Ze mist hem enorm, maar ze is gelukkig en intens tevreden met wat het leven haar heeft gebracht. ‘Ik scoorde drie keer in de eerste helft: mijn kinderen. Maar in de tweede helft zat ik pas echt in de wedstrijd,’ lacht ze.
Wie was je coach en wat heeft hij in de rust tegen je gezegd, vroeg ik. ‘Mijn coach was mijn lichaam,’ zei ze, ‘dat zei: ik ben moe, ik ben te dik, ik heb overal pijntjes. Waarom is dat? Waarom doe je me dit aan? Hoezo heb je het zover laten komen? Toen heb ik het roer omgegooid en ben ik naar mezelf gaan luisteren. Wat ik toen hoorde, was niet nieuw, maar ik had het weggestopt omdat ik had bedacht dat mijn gezin mijn oude ik nodig had. Achteraf denk ik dat ze meer aan me hadden gehad als ik veel eerder was gaan schilderen.’

Een wijze les, en de belangrijkste les die je leert van levensverhalen: de mensen die ik interview hebben nooit spijt van wat ze wel gedaan hebben, maar wel van wat ze niet gedaan hebben.

Covers van digizine De Biograaf van Ditisjeleven.nl

NAAST DIT WEKELIJKSE BLOG VERSCHIJNT ELKE MAAND ‘DE BIOGRAAF‘, HET GRATIS DIGIZINE VAN DIT IS JE LEVEN.

In De Biograaf staan artikelen en interviews over, en besprekingen van (auto)biografieën en levensverhalen. Over films, boeken en tv-programma’s waarin levensverhalen centraal staan. Gesprekken met interessante, ondernemende mensen over de keuzes die zij in hun leven hebben gemaakt. Maar ook praktische tips voor het maken van films over en het schrijven van levensverhalen.
En last but not least: inzichten en tips uit de wereld van de levenskunst. Kleine bijdragen die kunnen helpen bij het verbeteren van de kwaliteit van je leven.

SCHRIJF JE IN: www.ditisjeleven.nl/de-biograaf  EN MIS GEEN ENKEL NUMMER MEER!

Over de auteur

Creatief schrijven, zo blijkt uit wetenschappelijk onderzoek, is goed voor je gezondheid. Dat het niet schadelijk is zal niemand verbazen, want afgezien van dat je het meestal zittend doet en we de laatste tijd doorlopend horen dat zitten het nieuwe roken is, ziet schrijven er onschuldig uit. Zelfs over muisarmen hoor je bijna niemand meer. Maar waarom schrijven gezond is? 

De eerste associatie die je waarschijnlijk zult hebben als je de woorden ‘schrijven’ en ‘gezond’ in één zin hoort is dat het gaat om je geestelijke gezondheid. Dat schrijven helpt om dingen ter verwerken en op een rijtje te zetten. Dat klopt. De afgelopen decennia zijn er over de hele wereld onderzoeken uitgevoerd met allerhande proefpersonen. Zoals dat gaat, er is een groep met mensen die intensief gaan schrijven en er is een groep die dat niet doet, en die worden dan een tijd gevolgd om te kijken of er verschillen optreden.

En dat bleek zo te zijn. Om een paar effecten te noemen die het schrijven op de eerste groep had: pijnklachten verminderden, vermoeidheidsklachten , depressiviteit, astmatische klachten namen allemaal af, relaties verbeterden, verslavingen waren makkelijker te bestrijden, en de schrijvers gingen minder vaak naar de dokter. Wat logisch is als al die klachten minder voorkwamen.

Waarom schrijven gezond is

REFLECTEREN EN ANALYSEREN

Nu is het niet zo dat het bij alle mensen die (meer) gaan schrijven dezelfde verbeteringen waarneembaar zijn. Er spelen tal van factoren mee, zowel op het gebied van het schrijven zelf (wat, hoe, hoe vaak, etcetera) als betreffende de proefpersonen zelf (afkomst, land, cultuur, maatschappij, zelfs geslacht: vrouwen hebben meer baat dan mannen.) Maar over het algemeen genomen kon men vaststellen dat, voorzichtig gezegd, positieve effecten van regelmatig schrijven substantieel vaker voorkomen dan geen of negatieve effecten. De belangrijkste reden waarom schrijven gezond is, is namelijk dat schrijvers zich bezighouden met nadenken over hun leven. Ze reflecteren en analyseren. En dat helpt om negatieve gebeurtenissen en ervaringen te verwerken en te accepteren. Het gevolg daarvan is dat stress vermindert. En zoals we allemaal weten is stress een belangrijke oorzaak van gezondheidsklachten.

Waarom schrijven gezond is

WAAROM SCHRIJVEN GEZOND IS. VOORAL JE LEVENSVERHAAL

Het opschrijven van nare, vervelende ervaringen draagt bij aan het plaatsen ervan in een grotere context: je levensverhaal. Mensen die dat niet doen hebben de neiging om erover te gaan lopen malen en tobben zonder de voordelen van het schrijverschap. De woorden en gedachten beklijven niet op papier, maar blijven rondzoemen in het hoofd.

Emoties worden verwerkt in de emotionele centra van onze hersenen, met name de amandelkern. We kunnen tegenwoordig van alles meten in de hersenen. Zo zagen onderzoekers dat als proefpersonen foto’s bekeken van mensen die een negatieve emotie uitstraalden (woede, angst, verdriet) en de proefpersoon benoemde die emotie, er minder activiteit is in de amandelkern. Benoemen ze die emotie niet, dan reageert de amandelkern veel heftiger op de getoonde emoties. Het gebruik van woorden is dus een soort bliksemafleider die het effect neutraliseert. Anders gezegd: wie zijn gevoelens benoemt, heeft de bijbehorende emoties beter onder controle. Wie ze opschrijft, heeft grotere kans op snellere en betere verwerking. Met als gevolg een sterker immuunsysteem en een betere gezondheid.

Over de auteur

“Het leven is een zaak van keuzes maken, en elke keuze die je maakt, maakt jou.” Aldus John C. Maxwell, auteur van bestsellers over leiderschap. We maken de hele dag door keuzes: hoe laat sta je op, ga je wel of niet sporten, wat trek jeaan vandaag, wat neem je als ontbijt etc etc. Waar ik het hier over wil hebben zijn de grote levenskeuzes: ontslag nemen en voor jezelf beginnen, trouwen, een huis kopen, scheiden, stoppen met de pil, emigreren, grote investeringen doen. Keuzes waar je soms weken van wakker kunt liggen, en waarvan de gevolgen de loop van je leven sterk kunnen beïnvloeden. Hier volgen 4 technieken die je helpen bij grote levenskeuzes.

1/ Maak een lijst met voor- en nadelen. Maar niet zomaar…

Als je bewijsmateriaal verzamelt voor wat de voor- en nadelen zijn, heb je een duidelijker overzicht van wat de gevolgen kunnen zijn van je keuze. Ja, dûh, denk je waarschijnlijk, dat kan ik zelf ook wel bedenken. Lees toch even verder, want zomaar die lijst maken is niet genoeg, daar omt meer bij kijken.
Zet er ook bij welk gewicht je aan elk voor- of nadeel toekent. Is het salaris van die nieuwe baan belangrijker dan de secundaire voorwaarden of de vrijheid van handelen die je hebt of de reistijd? Geef punten aan elk aspect op je lijst.

De drie belangrijkste gebieden waarop je de criteria voor je keuzes toetst zijn: A/ welk doelen wil je bereiken, B/ wat zijn je principes, je kernwaarden en C/ wat zegt je intuïtie, je gevoel?

A/ is fundamenteel. We zijn sterren in kortetermijndenken. Bijvoorbeeld als verhuizen betekent dat je dit jaar niet op vakantie kunt: dan maar even niet. Maar wat als de hypotheekrente laag staat en je wilt ooit  minder gaan werken, wat als je over een paar jaar kinderen wil maar kamers tekort komt, kortom: zaken die op lange termijn pas spelen? Bedenk wat je keuzes op lange termijn voor je doelen betekenen.

Als je een keuze maakt zonder met de dingen waar je echt in gelooft (B) rekening te houden is de kans groot dat je daar later spijt van krijgt omdat je er niet duurzaam gelukkig van wordt. En vergeet ook niet in je afwegingen mee te nemen wat de gevolgen voor alle betrokkenen zijn! Dat wil niet zeggen dat je dat moet laten overheersen, uiteindelijk is het jouw leven, maar neem het wel in overweging om te voorkomen dat je onverhoeds besprongen wordt door schuldgevoelens.

Intuïtie of angst?

Je intuïtie volgen (C) is lastig, want hoe weet je of het je innerlijke kompas is of angst? Angst is een van de grootste obstakels op de weg naar het ontwikkelen van en vertrouwen op je intuïtie. Bij elke beslissing die we nemen voorspellen we de toekomst, we houden rekening met wat we denken dat er gaat gebeuren. Niks mis mee, zou je denken, maar het probleem is dat wij heel slecht zijn in voorspellen. Mensen hebben een sterke neiging om de gevolgen van hun beslissingen te overdrijven. We denken dat rijkdom ons gelukkig zal maken of dat gehandicapt raken ons leven zal verwoesten. In de praktijk blijkt dat in beide gevallen mee te vallen. Dus luister goed naar je gevoel maar laat het niet allesbepalend zijn.

Het beste is een evenwicht tussen feiten en cijfers enerzijds en je gevoelens en emoties anderzijds. Een andere valkuil is dat we vaak geneigd zijn om de feiten en cijfers die ons gevoel gelijk geven voorrang te geven. Het is soms pijnlijk en het vraagt om zelfdiscipline, maar verzamel ook gegevens die de beslissing onderbouwen die tegenovergesteld is aan wat je gevoel je ingeeft. Pas dan bereik je een evenwichtig besluit.

4 technieken die je helpen bij grote levenskeuzes

2/ Schakel hulptroepen in

Het helpt enorm als je eerlijk tegen jezelf bent en toegeeft dat je niet alles weet. Zoek input en advies bij alle deelgebieden van je keuze die buiten je kennisveld liggen. Ga op zoek naar mensen die een vergelijkbare beslissing hebben genomen in het verleden. En dan liefst natuurlijk mensen die je kent en vertrouwt, aan wiens oordeel je waarde toekent. Vertel ze waar je mee worstelt en vraag om advies, niet om bevestiging. Je hebt niets aan mensen om je heen die alleen maar zeggen wat je wilt horen. Probeer een zo gevarieerd mogelijke meedenktank te formeren, bestaande uit mensen van wie je zeker weet dat ze het beste met je voor hebben.

Wees je er wel van bewust dat jij en niemand anders de uiteindelijke keuze maakt. Dat is best tricky, want we denken vaak dat we onafhankelijk denkende individuen zijn die zich niet laten beïnvloeden wat anderen vinden en willen, maar in werkelijkheid is niemand immuun voor sociale druk. Zo zitten we als groepsdier nu eenmaal in elkaar. Is ook niet erg, zolang je je er maar bewust van bent.
Overigens is het bij minder ingrijpende keuzes als ‘welke televisie of laptop zal ik kopen?’ eveneens aan te raden om een betrouwbare bron te interviewen die onlangs een vergelijkbare aanschaf heeft gedaan, in plaats van tot in den treure websites en winkels af te struinen. Als hij/zij er blij mee is, ben jij dat vast ook!

3/ Stel jezelf deze vier vragen

Neem een keuze in gedachten, bijvoorbeeld: ja, ik koop dat hoekhuis aan het Fundaplein. En stel jezelf dan de volgende vier vragen:

Vraag 1: wat zijn de meest waarschijnlijke gevolgen van deze keuze?
Vraag 2: maar ook: wat zijn de minst waarschijnlijke gevolgen van deze keuze?

Vraag 3: wat zijn de meest waarschijnlijke gevolgen van als ik het toch niet doe?
Vraag 4: wat gebeurt er als ik het tegenovergestelde doe? (in dit voorbeeld: de rest van mijn leven in mijn huidige huurflat blijven wonen).

Je zult zien: dat helpt.

4 technieken die je helpen bij grote levenskeuzes

4/ Hanteer de Vijf Waaroms van Sakichi Toyoda.

Sakichi wie? Sakichi Toyoda, de oprichter van Toyota. (Wat zijn er toch veel filosofen onder legendarische autobouwers. Henry Ford en Elon Musk kunnen er bijvoorbeeld ook wat van!)  Hij bedacht de Vijf Waaroms, waarbij als er iets fout ging je vijf keer ‘waarom?’ moest vragen en dan kwam je bij de ware oorzaak uit.

Een voorbeeld:
Waarom (1) ben je je blog kwijt? Omdat mijn laptop crashte voordat ik het stuk gesaved had. Waarom (2)? Omdat ik tegen een deadline aan zat te tikken en het vergat. Waarom (3)? Omdat ik heb geleerd dat consequent zijn in blogs posten essentieel is en er vandaag weer eentje af moest. Waarom (4)? Omdat ik graag een groot lezerspubliek wil trekken met mijn blogs. Waarom (5)? Omdat ik me dan meer gewaardeerd en serieus genomen voel.

Met andere woorden: je moet je hele blog opnieuw schrijven omdat je door je minderwaardigheidscomplex onzorgvuldig bezig was.

Het werkt ook met grote beslissingen:
Waarom wil je voor jezelf beginnen (1)? Omdat ik mijn leven anders wil inrichten. Waarom (2)? Omdat ik zelf wil kunnen bepalen wanneer ik werk en waaraan. Waarom (3)? Omdat ik er een hekel aan heb als anderen voor mij bepalen wat ik moet doen. Waarom (4)? Omdat mijn moeder dat de eerste 20 jaar en mijn ex de tweede 20 jaar van mijn leven gedaan heeft en ik dat voorgoed uit mijn leven wil bannen. Waarom (5)? Omdat ik privé nu, na mijn scheiding, weet hoe vrijheid voelt, je maar één keer leeft en ik die vrijheid beroepsmatig ook wil. Dan maar wat minder inkomsten en harder werken, maar wel op mijn eigen voorwaarden.

Voilà! Je wilt voor jezelf beginnen omdat je je hebt bevrijd van de overheersende vrouwen in je leven. Als je dat weet, kun je vervolgens een afweging maken of je dat voldoende cq de juiste reden vindt.

Tot slot nog drie overwegingen

1/ uit onderzoek blijkt dat snelle beslissers, zelfs bij gebrekkige informatie, vaker tevreden zijn over hun keuzes dan mensen die uitgebreid research doen en zorgvuldig hun opties afwegen.

2/ En als het uiteindelijk toch mis gaat, maar je hebt de volledige verantwoordelijkheid voor je keuze genomen, dan weet je dat je je best hebt gedaan en een waardevolle informatie hebt opgedaan voor de volgende keuze.

3/ Een keuze waarbij je van een kilometer afstand ziet wat de beste optie is, noemen we een nobrainer. Een voorbeeld is: wel of geen abonnee worden van het digitale maandmagazine De Biograaf. Het meinummer staat geheel in het teken van Keuzes, met nog veel meer tips, Edwin Evers over zijn keuze om te stoppen met zijn ochtendprogramma, vijf onbeduidende beslissingen die de geschiedenis veranderden en meer!

 

Over de auteur

 

 

 

 

 

Blog 28 - 5 manieren om camera-angst te overwinnen

 

Als ik een euro had ontvangen voor elke keer dat ik in de ruim 22 jaar dat ik televisieprogramma’s maak, iemand heb horen zeggen: ‘Ik zie er altijd zo stom uit op beeld/op foto’s’, kon ik nu dat crèmekleurig cottage in The Cotswolds kopen waar ik van droom. Zelfs collega’s die hun geld verdienen met het verleiden van anderen om voor de camera te verschijnen en aan wie gevraagd wordt of ze tijdens de opnames op de lege plekken achter de presentator willen gaan zitten, trekken het complete register aan smoezen open om daar onderuit te komen. Wat is daar de oorzaak van? Dat zal ik uitleggen, en daarna volgen 5 manieren om camera-angst te overwinnen. Want zeker voor ondernemers is het inmiddels pure noodzaak om jezelf te laten zien, ook op video.

Zoals zo vaak ligt de oorzaak van ons gedrag in de evolutie van onze hersenen. Het brein is een fenomenaal stukje natuurtechniek. In een fractie van een seconde begrijpt, interpreteert en verwerkt het binnenkomende informatie en neemt in ultrakort tijdsbestek relevante beslissingen. Dat gaat gelukkig voor een groot gedeelte buiten ons bewustzijn om. Want als we op onze interne afwegingen hadden moeten wachten wanneer er in de prehistorie een bloeddorstig roofdier op ons af kwam draven, dan was onze soort vroegtijdig geëindigd als berenhap. Duurt veel te lang. En met alle zintuiglijke waarnemingen die we op een doorsnee dagje opdoen zouden we in no time kortsluiting krijgen.

HET LIJKT OP MIJ, MAAR IK BEN HET NIET

Dus beschikken we over een ingenieus systeem waarbij ons brein buiten ons om zelfstandig nieuwe indrukken vergelijkt met alle eerder opgeslagen informatie en ervaringen. Dat kan heel handig zijn als er bijvoorbeeld ineens een peuter de weg op rent. Voordat je goed en wel beseft wat je ziet staat je voet al vol op de rem en draaien je armen het stuur met alle macht een andere richting uit. Dat is echter niet handig als er geen kind is, maar een voorbij waaiende vuilniszak en op de andere rijbaan komt een betonmortelwagen je tegemoet. Maak het verhaal zelf af en kleur de plaatjes.5 manieren om camera-angst te overwinnen

Iets soortgelijks gebeurt met het terugzien van beelden van jezelf, weliswaar met minder schadelijke gevolgen. Jouw brein vergelijkt wat je ziet met de opgeslagen informatie en signaleert: het lijkt op mij, maar ik ben het niet. Dat komt omdat je jezelf je leven lang voornamelijk in de spiegel ziet. En vrijwel niemand heeft een symmetrisch gezicht. De verschillen zijn klein, bijna niet waarneembaar soms, maar je brein constateert ze, interpreteert ze en geeft het signaal: klopt niet! Waarna jij roept: ‘Ik zie er altijd zo stom uit op beeld/op foto’s.’

Dit fenomeen is 50 jaar geleden al door de wetenschap beschreven. Psycholoog Robert Zajonc deed er in 1968 onderzoek naar. Hij bewees door middel van tests dat de mens een grote voorkeur heeft voor zaken die hij eerder heeft gezien, gehoord of geroken, en noemde dat het mere exposure effect.

ONMISBAAR MARKETINGMIDDEL

De ironie is dat datzelfde mere exposure effect de reden is waarom veel ondernemers en zzp’ers überhaupt met camera-angst te dealen hebben. Want video is inmiddels een onmisbaar marketingmiddel geworden om bij je potentiële klanten vertrouwen te kweken. Als ze je vaker hebben gezien en gehoord, zijn ze eerder geneigd iets van je te kopen. Een ondernemer met camera-angst is vergelijkbaar met een stewardess met vliegangst: je zal er vanaf moeten, want anders kun je je werk niet doen.

5 manieren om camera-angst te overwinnen

Is dit George Clooney normaal of gespiegeld?

Daarom zijn hier:

5 MANIEREN OM CAMERA-ANGST TE OVERWINNEN

1/ Maak veel selfies. Heel veel selfies zelfs. Koop zo’n selfiestick en fotografeer en film jezelf in allerlei situaties en omstandigheden. Op die manier zul je de versie die de hele wereld van jou ziet zelf ook vaker waarnemen en raak je daar aan gewend, waardoor het gevoel van ‘dit klopt niet’ zal afnemen en uiteindelijk zelfs verdwijnen

2/ Wees je er bewust van dat je brein je voor de gek houdt. Je weet nu waar het gevoel vandaan komt dat je denkt dat je er niet uit ziet. Jij bent letterlijk de enige op de hele wereld die het er raar uit vindt zien.

3/ Draai het om. Bedenk dat je door een simpele druk op een toets van je computer jezelf in spiegelbeeld aan de wereld kunt tonen, en realiseer je dan A/ dat iedereen die je niet kent het niet kan schelen, B/ dat iedereen die je wel kent denkt: wat ziet hij/zij er anders (lees: raar) uit en C/ dat iedereen die je in het echt ontmoet ná je eerst op een gespiegelde video of foto te hebben gezien dat ook denkt.

4/ Focus je op iets anders. Concentreer je bij het maken van een video op de inhoud. Maak je niet druk over hoe je eruit ziet of hoe je overkomt, maar zorg dat je boodschap overkomt; dat is wat er toe doet.

5/ Vraag om professionele hulp. Ik heb letterlijk honderden mensen op hun gemak gesteld voordat ze werden gefilmd: gasten bij RTL Late Night, potentiële huizenkopers in House Vision, werkloze echtparen in Je Leven Op De Rit, beginnende presentatoren die auditie kwamen doen voor Eigen Huis & Tuin (waar in 2004 Thomas Verhoef en Lodewijk Hoekstra uit zijn komen rollen. Ze waren toen nog volslagen onbekend en hadden nul camera-ervaring. Is meer dan goed gekomen.)

Vandaag de dag help ik ondernemers met het maken van overtuigende Over Mij video’s. Petra Otten is team- en leiderschapscoach en vroeg mij om een video met haar te maken om haar bedrijf inTouch HRM te promoten. Zij vond het behoorlijk eng van te voren, maar achteraf zei ze: ‘Ik ben ongelofelijk trots. Niet omdat ik zo graag naar mezelf kijk, dat vind ik nog het meest spannende. Maar omdat ze mijn verhaal zo prachtig hebben weten te vangen.’

Ik zorg ervoor dat je je op je gemak voelt, ontspannen bent en je op de inhoud kunt concentreren. En dat het maken van een video geen kwelling is maar een avontuur, een feestje.

Nog één quote tot slot, van Aletta de Rooij van Partners in Crème. ‘Ik liep al lang met het idee rond om een video op te nemen. Ik zag er alleen enorm tegenop, tegen dat je dan een compleet script uit je hoofd moet leren en zo. Maar het was fantastisch. Jij stelt precies de goeie vragen waardoor je vrijwel niets hoeft voor te bereiden.’

En je dus kunt concentreren op andere dingen zoals je ontspannen, en hoogstens tegen je brein hoeft te zeggen: ga jij eens even een ander voor de gek houden!

Is er nog wel één ander dingetje: veel mensen kunnen er ook niet tegen als ze hun eigen stem terughoren. Daar kom ik in een later blog op terug…

KIJK HIER VOOR MEER INFO OVER HET LATEN MAKEN VAN EEN OVER MIJ VIDEO

Over de auteur

 

 

 

In 2016 publiceerde de New Economics Foundation voor de vijfde keer in 10 jaar de Happy Planet Index. Voor de vierde keer op rij stond Costa Rica op de eerste plaats als gelukkigste land ter wereld. Nederland staat 18e. De enige twee Westerse landen die ons voorgaan zijn Spanje (15) en Noorwegen (12). De hele top 10 bestaat uit Aziatische en Latijns-Amerikaanse landen. Hoe kan dit? Deel van het geheim: genoeg geld maakt gelukkig, veel geld niet. 

Wat ik wel even moet toelichten: de berekening die voor de Happy Planet Index wordt gehanteerd is misschien een andere dan je zou verwachten. De formule is als volgt:

Welbevinden x Levensverwachting x Ongelijkheid
                    Ecologische voetafdruk

De New Economics Foundation kent een grote rol toe aan de duurzaamheid van een samenleving. Dat is voor geluksgevoel op het eerste gezicht onverwacht, maar wel heel logisch. Want als je in een land leeft dat per hoofd van de bevolking verreweg de grootste roofbouw pleegt op onze aarde, dan kan het er misschien wel aangenaam toeven zijn, maar voor de samenleving als geheel is er weinig reden tot gelukzaligheid. Ik heb het hier overigens over Luxemburg, dat een ruim 60% grotere voetafdruk per hoofd van de bevolking achterlaat dan de nummer 2, Australië. Luxemburg staat op de Happy Planet Index dan ook op de één na laatste plaats.
Nu we toch met uitschieters bezig zijn: Japanners worden gemiddeld het oudst (ruim 83 jaar). De laagste levensverwachting kent Swaziland (nog geen 49 jaar). Zwitsers geven zichzelf het hoogste cijfer voor welbevinden (7.8), Togo het laagste (2.9). De grootste verschillen tussen mensen vind je in Tsjaad (dat helemaal onderaan staat), het kleinste verschil in… hou je vast: Nederland!

En dan nog klagen wij het meest over de bonussen bij de banken en de graaiers aan de top en de zakkenvullers in de politiek en de overbetaalde gezichten van de publieke omroep. Ik ben benieuwd op welke plaats we geëindigd zouden zijn als afgunst een categorie was. Mogelijk is juist door die houding de ongelijkheid in ons land het kleinst: als iemand zijn kop boven het maaiveld uitsteekt, gaat-ie er af.

WAAROM COSTA RICA HET GELUKKIGSTE LAND TER WERELD IS

Waarom Costa Rica het gelukkigste land ter wereld is

Waarom staat Costa Rica nummer 1 en niet de Scandinavische landen of het steenrijke Dubai of – voorheen – het beloofde land de Verenigde Staten van Amerika? Volgens de New Economics Foundation ligt het hieraan: Costa Rica doet er alles aan om in 2021 CO2-uitstootvrij zijn en het lijkt erop dat dat gaat lukken. 99% van de elektriciteit in Costa Rica is afkomstig uit hernieuwbare bronnen. Het leger is in 1949 afgeschaft en het vrijgekomen defensiebudget wordt besteed aan onderwijs, gezondheid en pensioenen. Maar bovenal hebben Costaricanen opvallend sterke sociale netwerken met familie, vrienden en buurtgenoten.

De grote les die je uit de Happy Planet Index en uit aanverwante onderzoeken kunt trekken is: geld, consumptie, macht en het vooruitzicht op een lang leven maken niet gelukkig. Studies in de relatief nieuwe wetenschapstak Gelukseconomie wijzen erop dat het inkomen en de levensstandaard van de VS de afgelopen 60 jaar is verdubbeld (aangepast aan de inflatie) maar het percentage Amerikanen dat zichzelf als gelukkig beschouwt is gelijk gebleven. Het gevoel van rijkdom is gerelateerd aan je omgeving: met een Nederlands bijstandsinkomen ben je in Afrika zeer welvarend. In Westerse landen komt de lat steeds hoger te liggen en blijven we de droom van financiële onafhankelijkheid belangrijker vinden dan wat er ècht toe doet, kijkend naar de Top 10 op de Happy Planet Index: hechte banden met familie en vrienden, het gevoel nuttig te zijn voor je omgeving, en in contact staan met de natuur.

GAAT NEDERLAND VERDER STIJGEN?

Het is de aloude parabel van de rijke zakenman die op een doordeweekse middag een arme zwerver in het zonnetje ziet liggen en zegt: “Waarom ga je niet werken, geld verdienen?” “Wat is daar de zin van?”, vraagt de zwerver. “Dan kun je zoveel geld verdienen,”antwoordt de zakenman, “dat je uiteindelijk elke dag lekker in de zon kan gaan liggen.” “Maar dat doe ik al jaren!”
Schrijver Richard David Precht beschreef de Westerse mens als volgt: ‘Ze offeren hun vrijheid op voor een hoger inkomen; ze kopen dingen die ze niet nodig hebben om indruk te maken op mensen die ze niet mogen met geld dat ze niet hebben.’

Waarom Costa Rica het gelukkigste land ter wereld isMaterieel streven brengt een voortdurend gevoel van ontevredenheid voort, waardoor duurzaam geluk onmogelijk wordt. In Nederland doen we het nog niet zo slecht. In 2009 stonden we nog op de 43e plaats, nu dus op plek 18. Als de New Economics Foundation hetzelfde tweejaarlijkse ritme aanhoudt verschijnt er dit jaar een nieuwe lijst. Benieuwd of we nog verder stijgen. Hoewel…
De paradox is dat om gelukkiger te worden het helpt om jezelf niet te vergelijken met anderen. Dus hoe minder het ons kan schelen of we het beter doen dan andere landen, hoe hoger we op de lijst komen. Dat is de kern: geluk is een bijproduct, je kunt er niet naar streven, het valt je toe als je je met volledige focus op zinvolle bezigheden, het creëren van mooie dingen en ervaringen en het smeden van sterke banden met anderen richt. En dan valt ineens op dat we allang in Costa Rica, aan de Rijke Kust wonen.

Over de auteur

 

 

Hoe je door tegen jezelf te praten je dromen kunt realiseren

 

Als er iets is waar ik altijd enthousiast van word, is het van sprekers en schrijvers die vol gloed en met een heilig geloof vertellen over ons overvloedig universum. Zij weten zo zeker dat het allemaal goedkomt, als je maar gelooft dat het goedkomt. Dat als je erin gelooft, alles wat je wenst vanzelf naar je toestroomt. Dat schaarste iets is wat de mens heeft verzonnen maar wat helemaal niet bestaat. Heerlijk toch? Vertel dat maar aan de inwoners van Malawi, aan bijstandsmoeders, aan de creperende grote grazers in de Oostvaardersplassen, denk ik ondertussen. En toch, ergens van binnen resoneert het, klinkt het zó overtuigend. Lees hier hoe je door tegen jezelf te praten je dromen realiseert.

De overtuiging die aan het geloof in overvloed ten grondslag ligt is deze: onze gedachten hebben een gigantische uitwerking op ons, op ons brein, op ons lichaam. En als je veel negatieve gedachten hebt (‘het gaat niet goed’, ‘het lukt niet’, ‘ik kan het niet’, ‘iedereen is tegen me’) dan neemt je onderbewustzijn dat voor waar aan. Omdat je onderbewustzijn niet in staat is om onderscheid te maken tussen ingebeelde en ware gedachten. Dus als wij denken ‘dat gaat mij nooit lukken’, dan vertaalt het onderbewustzijn dat naar een opdracht en zorgt dat het nooit gaat lukken. Henry Ford zei: ‘Whether you think you can or you can’t, you’re right.’

FAKE IT TILL YOU MAKE IT

Ergo: think positive thoughts. Dan gebeuren er positieve dingen in je leven. Een krachtig middel is om zo te denken, tegen jezelf te praten en je op te stellen alsof je je doel al bereikt hebt. Fake it till you make it. Je onderbewustzijn neemt dat namelijk ook op als waarheid, zeker als je het langere tijd voedt met dezelfde gedachten en boodschappen. Neem de houding aan dat je succesvol bent in waar je succesvol in wilt worden, en je onderbewustzijn stelt alles in het werk om jouw wereld aan te passen aan die ingebeelde werkelijkheid.

Het klinkt te mooi om waar te zijn. Het idiote is: ik heb het daadwerkelijk meegemaakt.

Hoe je door tegen jezelf te praten al je dromen kunt waarmakenMijn hele jeugd had ik een grote droom: ik wilde in Toppop staan. Dat was mijn metafoor voor de top bereiken in de muziek, omdat ik van jongs af aan alle grote hits in Toppop voorbij zag komen. Ik was volkomen verslaafd aan de magie van muziek en zat elke dag een paar uur achter de piano en een paar uur met een koptelefoon op naar muziek te luisteren. Ook voor ik ging slapen, altijd nog even één elpeekant draaien. Koptelefoon op, licht uit, ogen dicht, en ik beeldde me in dat ik op een podium stond en die muziek die ik hoorde zelf maakte voor een uitzinnige bomvolle zaal. Elke dag, jarenlang.

Toen ik 23 was stond ik daadwerkelijk in Toppop. En trad ik 160 keer per jaar op voor een uitzinnige, bomvolle zaal. Is dat toeval? Was dat ook gebeurd als ik mijn hele jeugd elke avond een hoofdstuk uit een boek had gelezen in plaats van naar muziek te luisteren? Ik zal het nooit weten. Maar als ik naar mijn gevoel luister, mijn intuïtie, mijn dieper weten, of hoe je dat ook allemaal noemt, dan denk ik: het een is een direct gevolg van het ander.

BEN IK WEL GOED BIJ MIJN HOOFD?

Vorige week las ik The Ultimate Sales Machine van Chet Holmes uit, een ruim 10 jaar oude bestseller. Fantastisch boek, als je ondernemer bent moet je het echt lezen. Helemaal aan het eind zegt Holmes: ‘Een manier om je onderbewustzijn voor je te laten werken is om een opname te maken van je eigen stem en daar elke avond voor je gaat slapen naar te luisteren, om op die manier je onderbewustzijn te voeden met proactieve affirmaties.’ Okay, dacht ik, waar gaat dit nu ineens heen?

Hoe je door tegen jezelf te praten al je dromen waarmaaktHij vervolgt: ’12 jaar lang heb ik naar mijn eigen stem geluisterd voor ik ging slapen, wanneer mijn geest het meest ontvankelijk is. Mijn inkomen verdubbelde drie jaar op rij.’ Nou lekker dan, dacht ik, dan moet je dus 9 jaar naar je eigen gezwets luisteren voordat er eens een keer resultaat komt. Grappig genoeg ongeveer even lang als dat ik mezelf op podia visualiseerde voordat ik eindelijk in Toppop stond.

Maar ik dacht: ach, wat heb ik te verliezen. Ik schreef twaalf affirmaties, nam ze op, zette er Pat Metheny’s Map of the World als glijmiddel onder en dropte het mp3’tje op mijn telefoon. Elke avond luister ik ernaar voor ik ga slapen. Nu een kleine week. Ik moet hier wel even wat overwinnen om dit openbaar te maken overigens. Ben ik wel goed bij mijn hoofd? Maar goed, let op.

Vanochtend liep ik de wachtkamer van de huisarts binnen en een oude dame die er al zat vroeg aan mij: jij schrijft toch levensverhalen? Ja, dat klopt, zeg ik. Ze kende me via-via en had van die-en-die gehoord dat… Lang verhaal kort: ze wil een biografie. Grote opdracht. Wordt me zo in de schoot geworpen.

EEN RAADSELACHTIG AVONTUUR

10 minuten later zei de huisarts tegen me: ‘Goed dat je even langskwam, maar je mankeert niks.’ Affirmatie 9 luidt: ‘Ik verkeer in topconditie en bruis van de energie.’

Hoe je door tegen jezelf te praten al je dromen kun waarmaken

Waldorf & Statler

Zo kan je natuurlijk alles wel zogenaamd verklaren, fluistert een stemmetje in mij. De Muppets in je hoofd, noemt auteur-spreker Paul Smit die. Waldorf & Statler, die je leven en je gedachten vanaf het schellinkje becommentariëren. Maar Waldorf’s ‘boehhhlllshit’ wordt bij mij afgewisseld door Statler’s ‘Maar stel nou dat…’

Chet Holmes is in 2012 overleden, slechts 55 jaar jong. Wat betekent dat nou weer? Heeft hij wel tegen zichzelf gezegd dat hij kerngezond was en 100 zou worden? Of zit daar de bottleneck: affirmaties moet je in de tegenwoordige tijd zetten, toekomst begrijpt het onderbewustzijn niet, dat is altijd in het nu.

Het leven blijft een raadselachtig avontuur, lieve lezers. Elk leven. Mede daarom vind ik dat elk levensverhaal het verdient om vastgelegd en vereeuwigd te worden. Liefst vóórdat de dokter besluit er lak aan te hebben wat je jezelf allemaal influistert…

Over de auteur